آموزش برای همه Education for all
کنفرانس جهانی آموزش برای همه ) ، سال 1990 ( 1369) در جامتین تایلند به همت پنج سازمان بین المللی ( یونسکو ، یونیسف ، صندوق جمعیت سازمان ملل ، بانک جهانی و برنامهی عمران ملل متحد ) برگزار گردید ، اواخر دهه 90 شش اجلاس منطقه ای به منظور بررسی نتایج ارزیابی ملی کشورهای هر منطقه و تدوین چارچوب عمل های منطقه ای آموزش برای همه ، تشکیل شد که مبنای تهیه ی اعلامیه ی نهایی اجلاس دوم آموزش برای همه آوریل 2000 ( اردیبهشت 1379) در داکار سنگال شد .
در اجلاس داکار سندی با عنوان " چارچوب عمل داکار ، آموزش برای همه عمل به تعهدات جمعی " در 21 ماده تصویب گردید . در این سند ، آموزش به عنوان یکی از حقوق اساسی بشر ، کلید توسعه ی پایدار کشورها و صلح و ثبات بین ؟آن ها دانسته شده است .تحقق اهداف آموزش برای همه ، ضمن توجه به تفاوت های فردی و شخصیتی یادگیرندگان ، به عنوان امری دارای فوریت ، اعلام و دیرترین زمان تحقق اهداف آن ، سال 2015( 1394) مشخص شد . همچنین با عناوین مختلف بر ضرورت مشارکت مؤسسات بین المللی ، عوامل ملی ، منطقه ای وزیر منطقه ای ( جامعه ی مدنی و مجامع محلی و غیر دولتی ) تأکید شد .
در ماده ی 7 چارچوب عمل داکار تحقق اهداف آموزش برای همه در شش بند مورد تعهد جمعی قرار گرفته و شرکت کنندگان در راستای تحقق اهداف شش گانه ، در خصوص رعایت دوازده راهبرد توافق نموده اند .
راهنمای برنامه ریزی آموزشی
سال 2001، دفتر مرکزی یونسکو در منطقه ی آسیا و اقیانوسیه ، با همکاری کارشناسان و متخصصان هفت کشور آسیایی و چهار کشور اروپایی طی یک فرآیند فشرده ی شش ماهه اقدام به تهیه ی راهنما ی برنامه ریزی عملی ، وسیع و طولانی مدت کشورها قرار گیرد . این راهنما ی برنامه ریزی آموزشی در تابستان سال 1382( 2003) توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و معاونت آموزش عمومی و امور تربیتی وزارت متبوع ، جداگانه ترجمه ، تنظیم ، تکثیر و توزیع شد .
ترتیب اولویت سطوح فرآیند برنامه ریزی ( براساس راهنمای برنامه ریزی آموزشی آموزش برای همه )
اولین سطح ، مدرسه می باشد و سازمان دهی فرآیند یاددهی - یادگیری و مشارکت والدین و اجتماع را بر عهده دارد .
دومین سطح ، منطقه ، شهرستان و استان می باشد که امور پشتیبانی مدرسه ، مانند تربیت معلم ، تولید موضوعات و مواد درسی ، مدیریت نیروی انسانی و پوشش تحصیلی دانش آموزان ، تخصیص و بهره وری منابع را به عهده دارد .
سومین سطح ، سطح ملی و مرکزی است که پشتیبانی سطوح قبلی ، تصمیم گیری های کلان در تدوین معیارها و یکپارچه سازی برنامه های سطوح قبل را عهده دار است .
سند ملی EFA
تابستان 1383( 2004) سند ملی برنامه ی آموزش برای همه در دبیرخانه ی شورای ملی برنامه آمو زش برای همه ( معاونت آموزش عمومی و امور تربیتی وزارت ) بر مبنای راهنمای برنامه ریزی آموزشی مذکور تهیه گردید . (پس از دو سال تأخیر از زمان مورد تعهد در اجلاس داکار یعنی سال 2002) در سند ملی آموزش برای همه ، پنج گروه هدف تفکیک و مشخص شده اند :
1- آموزش پیش از دبستان
2-آموزش پایه ( ابتدایی و راهنمایی تحصیلی
3- آموزش و پرورش استثنایی
4- سواد آموزی و آموزش بزرگسالان
5- کودکان خارج از مدرسه
در این سند برای هر گروه ، با بررسی دست یابی ، کیفیت ، مدیریت ، ارتباط و تنگناها ) وضع موجود تجزیه و تحلیل . ( با مشخص نمودن مبنا و خطوط کلی هدف گذاری و تحولات جمعیتی مربوط به هر گروه ) ، وضعیت آینده پیش بینی شده است
همچنین برای هر گروه توصیه های سیاستی جداگانه ای در راستای دست یابی به اهداف کمی و کیفی ، ارایه و در پایان ، ساز و کارهای نظارت ، ارزشیابی و اصلاح تدریجی و فرآیندی برنامه مشخص شده است . در سند ملی آموزش برای همه ، به دلیل برخورداری از ابزارهای قانونی و قابلیت های اجرایی مناطق و استان ها، تدوین برنامه ی عمل استانی ومنطقه ای ، ضروری اعلام و جایگاه آن در سطح هر استان ، شورای برنامه ریزی و توسعه ی استان و یا شورای آموزش و پرورش استان پیشنهاد شده است .
برنامه عمل EFA
از آن جا که در آخرین دستاورد وزارت متبوع ( سند ملی برنامه ی آموزش برای همه ) تجزیه و تحلیل وضع موجود گروه های هدف و پیش بینی اهداف کمی و کیفی آینده ، در حجم کشوری بوده و در راستای نیل به اهداف آموزش برای همه ، به ارایه ی توصیه های سیاستی کلی ، بسنده شده ، لذا جهت ادامه فرآیند تهیه برنامه عمل و در راستای کار بست مفاد بخشنامه های شماره ی 400/2734/210 مورخ 4/6/83 و 379/477/250 مورخ 3/11/83 وزیر محترم آموزش و پرورش و رییس شورای ملی برنامه ی آموزش برای همه پیشنهاد شد .
الف ) همان گونه که برنامه های معاونت آموزش و پرورش عمومی این سازمان با رویکرد آموزش برای همه ، قبل از آغاز سال تحصیلی تهیه و به مناطق ارسال شده و طی سال تحصیلی ( با دو هدف ارزیابی برنامه ها و آشنایی کارشناسان و با نظارت مسئول هر گروه یا کارشناسی ، میزان ارتباط و دست یابی به اهداف ، برای هر برنامه بررسی و مشخص شده ، لذا از آن جا که این اقدام با استفاده از جداول طراحی شده ، قابل تعمیم به سایر مجموعه برنامه های آموزشی و پرورشی مربوط به گروه های هدف می باشد ، مناسب است در خصوص هر یک از برنامه های مدیریت های محترم آموزش و پرورش استثنائی ، نهضت سواد آموزی ، مناطق و سایر سازمان ها نیز تکمیل و برآورد شود .
ب ) پس از تشکیل کمیته ی هماهنگی آموزش برای همه ، پنج کار گروه برنامه ریزی عملیاتی مبتنی بر گروه های هدف پنجگانه سند ملی و یک کار گروه آمار و تجزیه و تحلیل داده ها با عضو گیری صاحب نظران ، کارشناسان ، همکاران مدارس و حتی دانش آموزان و اولیای آنان ، تشکیل شود و با رویکردی مشارکتی و مدرسه مدار به سوی تحقق برنامه سازی مدارس در راستای اهداف آموزش برای همه ، فرآیندی پویا و پیوسته را ادامه دهیم .
ج ) قدر مسلم در این حرکت ، مبنا و پشتوانه ای تئوریک و تکنولوژیک می تواند ضمانت دست یابی به نتایج مطلوب را افزایش دهد . لذا با این هدف ، بر مبنای نظریه ی مجتمع های روانفضای پویا ( ) فرآیند ارتباط سطوح و چگونگی برنامه سازی سالم ( آزادانه ، آگاهانه و خود خواست ) ، تدوین و ارایه شد .
اهداف
1- گسترش و بهبود همه جانبه ی مراقبت و آموزش در سنین آغازین کودکی ، به ویژه برای آسیب پذیرترین و محروم ترین کودکان ،
2- تضمین این که تا سال 2015 همه ی کودکان به ویژه دختران و کودکانی که در شرایط دشوار قرار دارند و نیز کودکان اقلیت های قومی ، به آموزش ابتدایی رایگان و اجباری با کیفیت خوب و کامل دسترسی داشته و دوره ی مذکور را به پایان برسانند .
3- تضمین این که برآوردن نیازمندی های یادگیری کلیه خردسالان و بزرگسالان از طریق دسترسی عادلانه به برنامه های آموزشی مناسب و مهارت های زندگی روزمره ، بر ایشان امکان پذیر شود .
4- محقق ساختن یک بهبود 50 درصدی در سطوح سواد بزرگسالان تا سال 2015 ، به ویژه برای زنان و دسترسی برابر به آموزش پایه و پایدار برای همه ی بزرگسالان .
5- از میان برداشتن تبعیض جنسیتی در آموزش ابتدایی و متوسطه تا سال 2005 و رسیدن به عدالت جنسیتی در آموزش و پرورش تا سال 2015 ، همچنین ضمانت دسترسی کامل و عادلانه دختران به آموزش پایه با کیفیت مناسب .
6- بهبود تمام جنبه های کیفی آموزش و تضمین اعتلای آن برای همه ، به طوری که همگان بتوانند نتایج عینی ، مشخص و قابل اندازه گیری آن را ملاحظه نمایند . حصول این اهداف ، به ویژه در یادگیری سواد خواندن ، نوشتن ، حساب کردن و آموختن مهارت های ضروری زندگی ، دارای اهمیت است .
راهبردها
1- بسیج کردن تعهدات سطوح ملی و بین المللی جهت آموزش برای همه و تهیه و توسعه ی برنامه های عمل ملی در راستای دست یابی به اهداف ، همچنین افزایش قابل ملاحظه ی سرمایه گذاری در آموزش پایه .
2- ترویج و تشویق سیاست های آموزش برای همه ، در یک چارچوب پایدار و منسجم در راستای ریشه کنی فقر و پیشبرد توسعه
3- تضمین مشارکت متعهدانه ی جامعه ی مدنی در تنظیم اجرا و نظارت بر راهبردهای توسعه آموزشی .
4- توسعه ی مسئولیت پذیری ، مشارکت آمیزی و پاسخگویی در نظام های رهبری و مدیریت آموزشی .
5- برآورده ساختن نیازها و ضروریات نظام های آموزشی که در اثر بلاهای طبیعی و یا کشمکش ها و بی ثباتی های ملی آسیب دیده اند ، همچنین اجرا ، هدایت و پشتیبانی برنامه های آموزشی به شیوه ای که مشوق درک متقابل ، صلح و آرامش بوده و پیشگیرنده خشونت ، نزاع و درگیری .
6- اجرای راهبردهایی منسجم به منظور عدالت جنسیتی در آموزش و پرورش که مبتنی باشد بر شناخت و قبول نیازهایی همچون ، تغییر نگرش ها ، ارزش ها و رویه ها
7- تسریع در اجرای اقدامات و برنامه های آموزشی ضروری ، برای مبارزه با بیماری همه گیر ایدز .
8- ایجاد محیط های آموزشی امن ، بهداشتی و با توزیع عادلانه ی امکانات به منظور دست یابی به نتایج عالی در یادگیری و نیز ارایه ی تعریفی واضح و روشن از سطوح یادگیری و تحصیل همه ی دانش آموزان
9- ارتقاء موقعیت ، روحیه و مهرت معلمان
10- تجهیز و تسلط به فن آوری های جدید اطلاعاتی و ارتباطاتی برای کمک به دست یابی اهداف آموزش برای همه
11- نظارت منظم و مستمر بر پیشرفت میزان دست یابی به اهداف و راهبردهای برنامه ی آموزش برای همه در سطوح بین المللی ، ملی و منطقه ای
12- تلاش در تسریع پیشرفت برنامه ی آموزش برای همه ، با تکیه بر ساز و کارهای موجود .
EFA چیست